اینجا مکّه است

    KABEH

مکّه شهرخداست نام مکّه درقرآن فقط یک نوبت در قرآن آمده است وآن در آیه 24 سوره فتح است:

وهوالّذی کفّ ایدیهم عنکم وایدیکم عنکم ببطن مکّة ..........

که آیه مربوط به ماجرایی است که در صلح حدیبیه روی دادو رسول خدا درنزدیکی مکّه جمعی ازمشرکان رابعداز این که برآنان ظفریافته بود،آزاد نمودکه در کتب تفسیر آمده است.               تفسیرابوالفتوح10/223

ولی یاد این شهر وتذکار ازاین دیار به اسامی وصفات دیگرمکرّردر قرآن شریف آمده است؛گاهی از آن به بلدالامین یاد می کند.

والتّین والزّیتون وطور سینین و هذا البلدالامین............             سوره تین آیه 1تا3

قسم به انجیر وزیتون وبه کوه مبارک سینا واین بلد وشهری که ایمن است برای هرکه درآن درآید.

در حدیثی ازرسول خدا"صلّی الله علیه وآله وسلّم" -تین-به مدینه و-زیتون-به بیت المقدّس و_طورسینین_به کوفه  و -هذاالبلدالامین- به مکّه تفسیرشده است.      تفسیرشریف لاهیجی4/819

درروایتی هم "تین"به رسول خدا"صلّی الله علیه وآله وسلّم"و "زیتون" به امیرالمؤمنین علی"علیه السّلام"و "طورسینین" به امام حسن وامام حسین"علیهماالسّلام" و "هذاالبلدالامین" به سایرائمّه"علیهم السّلام"تبیین گردیده است.                          تفسیرالقمّی 2/429

درهرحال در ظاهر این آیه ،مقصوداز "البلدالامین" این شهرودیار است که مورد قسم قرآن قرارگرفته است.

وگاهی ازآن به عنوان "البلد"یاد می کندوبه آن سوگند می خورد:

لا اقسم بهذاالبلد وأنت حلٌّ بهذاالبلد.........                  سوره بلد1و2

به تحقیق قسم میخورم به این شهر مکّه وچگونه قسم نخورم به این شهر وحال آنکه تو فرود آمده ای به این شهر.........

در احادیث اهل بیت عصمت وطهارت"علیهم السّلام"مکررآمده  که مقصود این است که قریش از کثرت جهالت در حقّ تو حلال می دانند در حرم،آنچه در حقّ هیچ کس روانمی دارند از قتل وشتم واخراج.

                                                                            تفسیر شریف لاهیجی 4/787

وگاهی از آن به "بکّه "یادنموده است:

إنّ أوّل بیتٍ وضع للنّاس للّذی ببکّة مبارکاً وهدیً للعالمین  ......                 آل عمران /96

همانا نخستین خانه ای که برای مردم نهاده شد آن خانه ای است که در بکّه است،مبارک است وهدایت برای جهانیان.

 

مکّه شنیده بودیم ولی "بکّه" چیست؟

بعضی گفته اند در زبان عرب حرف میم و حرف باء گاهی به یکدیگر تبدیل می شوند؛همانند:سمد وسبد،لازم ولازب،مکّه وبکّه.  بنابراین مکّه همان بکّه است وبعضی فرق گذارده اندکه مکّه نام شهر است وبکّه خصوص محلّ طواف که مردم در آنجا ازدحام دارندویکدیگر رابه زحمت بدارندویا بکّه ازاین جهت گفته اند که هر جبّاری ،این شهروخانه را قصدنماید گردنش شکسته شودوشهررا مکّه گفته اند ازاین جهت که آب در آن کم است.                             تفسیرابوالفتوح 115/3

درروایات مطالبی نسبت به نامیده شدن مکّه به این نام و سایرنام ها آمده است.ازجمله در نامه که حضرت رضا"علیه السّلام"به عنوان پاسخ نامه ی محمّدبن سنان مرقوم داشتندوجواب مسائل اورا دادند،چنین می خوانیم:

سمّیت مکّة مکّة لأنّ النّاس کانوا یمکون فیها وکان یقال لمن قصدها:قدمکا،وذلک قول الله عزّوجلّ: وماکان صلاتهم عندالبیت إلّامکاءًوتصدیة،فالمکاء:التّصفیر، والتّصدیة: صفق الیدین.

                                                                             علل الشّرایع 397/2 باب 136

مکّه مکّه نامیده شده؛زیرامردم در آنجا-موقع انجام مراسم عبادی جاهلیّت-سوت می زدندوبه هرکس که قصدآنجا می کرد،می گفتند:سوت می زند،که خداوند عزّوجلّ فرموده است:نماز وعبادت آنان کنارخانه جز سوت زدن ودست زدن نبود.پس "مکاء"سوت زدن و"تصدیه"،دست زدن.

ونسبت به نامیده شدن آن به بکّه روایات متعدّدی رسیده که پیوندوارتباط آن را با بکاءوگریه تثبیت نموده است.

درحدیثی حضرت صادق "علیه السّلام"فرمود:

إنّما سمّیت مکّة بکّة،لأنّ النّاس یتباکون فیها....                       علل الشّرایع397/2 ،باب 137

همانا مکّه ،بکّه نامیده شده؛زیرا مردم در آنجا خود را به گریه وا می دارند.

ودرروایتی فرمود:

لبکاء النّاس حولها و فیها.....                                        علل الشّرایع397/2 ،باب 137

چون مردم در آنجا ودر طواف_خانه ای_که در آنجا است می گریند.

ودر روایات متعدّدی تراکم جمعیّت وازدحام وتصادماتی که در آنجا روی می دهد،علّت این نامگذاری ذکر شده است.

حضرت باقر"علیه السّلام"فرمود:

همانا مکّه،بکّه نامیده شده؛زیرا مردان وزنان در آن جا ازدحام می کنندو-نوعاًچنین اتّفاق می افتدکه-زنی مقدّم بر تویا طرف راست وچپ تو نماز می خواندوچون جمعیّت زیاد است ورعایت تقدّم دشوار ،مانعی نداردواین جهت- تقدم زنان بر مردان در حال نماز -در سایر بلاد وشهر ها ناپسند است.

ودر روایت دیگری فرمود:

چون مردمان در آنجا بعضی بادست نسبت به بعض دیگر مزاحمت ایجاد می کنند_در گیرودار جمعیت برای راه گشایی خود از دست استفاده نموده که چه بسا موجبات مزاحمت دیگران فراهم آید.....

                                                                    علل الشّرایع397/2 ،باب 137

وگاهی از آن به "امّ القری" مادر واصل سایر آبادی ها تعبیر شده است:

وکذلک أنزلناه إالیک قرآناً عربیّاً لتنذر أمّ القری ومن حولها.........                       سوره شوری /7

این چنین برتو فروفرستادیم قرآنی عربی که بیم دهی امّ القری - مکّه -را وکسانی که اطراف آن هستند.

وحضرت رسالت پناه "صلّی الله علیه وآله وسلّم" را أمّی ازآن جهت گویند که تولّد او در  "أمّ القری" واقع شده است وبیش از هرچیز در آیات شریفه قرآن عنایت به جهت امنی وامانی و حرمت این شهر است که در آیات متعدّدی آمده است.                                                تفسیرشریف لاهیجی 34/4

إنّما أمرت أن أعبد ربّ هذه البلدة الّتی حرّمها وله کلّ شیء.......                        سوره نمل /91

همانا من امر شده ام که پرستش کنم پروردگار این شهرر ا،آن پروردگاری که این بلده  را محترم شمرده است.

بیضاوی گوید:تخصیص مکّه به این اضافه و نسبت،تشریف مکّه وتعظیمی برای آن است.                        انوار التّنزیل-تفسیربیضاوی281/4

أولم نمکّن لهم حرماً امناً یجبی ثمرات کلّ شیءٍ     .....                            سوره قصص /57

آیا آنان را در حرم امنی جا ندادیم که از هر سو ثمرات هرچیزی برای آنان می آید.

أولم یروا أنّا جعلنا حرماً آمناً.........                                               سوره عنکبوت/67

آیا نمی بینند ما حرم امنی قرار دادیم.

وإذ قال إبراهیم ربّ اجعل هذا البلد آمناً......                                     سوره ابراهیم"علیه السّلام"/35

وإذ قال إبراهیم ربّ اجعل هذا بلداً آمناً.......                                   سوره بقره /126

در این دو آیه مسئلت حضرت ابراهیم"علیه السّلام"برای امنیّت این شهر آمده است.به همین ده آیه  شریفه در اسماءوصفات مکّه ی مکرّمه وبکّه مشرّفه وأمّ القرای معظّمه وبلد الامین وبلدةالحرام بسنده می کنیم که می تواند معرّف جایگاه رفیع و مقام بلند این شهر ودیار در نزد حق تعالی ودر کتاب او باشد.

 

 

 

 

تاریخ انتشار : ۲۱ مهر ۱۳۹۲

نویسنده : مدیر سایت

ارسال برداشت
مشاهده برداشت ها

کاربر گرامی لطفا برای ارسال دیدگاه خود وارد سایت شوید تا بتوانید نظر خود را ثبت کنید باتشکر.

تاکنون هیچ دیدگاهی برای این نوشته ثبت نشده است.